عرفات، سرزمین شناخت هاو پرواز اندیشه

در مناسك حج چنین دستور داده شده كه حاجی پس از انجام عمره در مكه احرام می بندد و از آنجا به سوی سرزمین عرفات كه در شمال مكه حدود 24 كیلومتری آن واقع شده كوچ می كند تا فاصله بین ظهر روز عرفه، روز نهم ذی الحجه تا مغرب آن روز در آنجا باشد، ولی آنچه ركن حج به حساب می آید مقداری درنگ در بین ظهر تا مغرب روز نهم ذیحجه است.

واژه «عرفات» در اصطلاح ادبی جمع عرفه است و عرفه به معنای شناخت است. این كه به آن سرزمین عرفات می گویند ازاین روست كه آنجا بیابان شناخت هاست. از كنار كعبه با احرام به سوی سرزمین عرفات حركت می كنیم تا در آنجا هم خدا را بشناسیم هم خود را، هم شیطان و هم دیگران را بشناسیم و هم عوامل نفوذ شیطان را، نخست باید شیطان را خوب بشناسید تا او را به خوبی از خود طرد كنید و سپس خدا را بشناسید تا او را در روح و روان خود بی شائبه اثبات كنید.

موقعیت خود را بشناسید تا توحید و نفی شرك را در سراسر وجودتان جای دهید. زیرا كه عبادت بدون شناخت، نور و نشاطی ندارد. عبادت بی روح نه تنها مفید نیست بلكه در بسیاری از موارد، گمراه كننده است و بر همین اساس در روایات آمده که امام صادق(ع) می فرماید: «اندیشیدن یك ساعت بهتر از عبادت یك سال (بدون فكر و شناخت) است».

یكی از شاخه های شناخت، خودشناسی است. حاجی در عرفات به «خود» متوجه می شود. حال و وضع كارهای خود را محاسبه می كند تا اگر خطایی در خود دید توبه حقیقی كند. در عرفات در پیشگاه رب العالمین به گناهانش اعتراف می كند، تصمیم می گیرد دیگر گناه نكند و خود را از شیطان و شیطنت ها دور نگه دارد.

به این ترتیب شناخت نظری و عملی خود را در صحرای عرفات تكمیل می نماید و با قرائت دعای معروف عرفه به معرفتی بی نظیر دست می یابد. عرفات در برنامه های حج همچون روح حج است و آن قدر مهم است كه امام صادق(ع) وقوف در عرفه را حج اكبر خوانده است و كسی كه عرفه را درك كند حج را درك كرده است. بنابراین موضوع شناخت، نقش اساسی در تحقق حج ابراهیمی و محمدی(ص) دارد.

روی رفتار های اولیه تمرکز کنید.

رفتارهای اولیه رفتارهائی هستند که دخالت شما را می طلبند زیرا مانع انجام برنامه های کلاسی می شوند.

بسیاری از دانش آموزان وقتی می خواهید رفتارهای اولیه شان را تصحیح کنید به رفتارهای ثانویه رو می آورنند،یعنی رفتارهائی که با توسل به آنها سعی می کنند توجه شما را از رفتاراشتباهی که مرتکب شده اند منحرف کرده ، خود را آرام کنند و احساس خوبی پیدا کنند.

هنگامی که نسبت به رفتارهای ثانویه واکنش نشان می دهید ، توجه شما از رفتار نادرست اولیه منحرف می شود و اصلا یادتان می رود برای چه با دانش آموز شروع به صحبت کرده بودید. همچنین واکنش در برابر این رفتار احتمال عصبانیت شما را افزایش میدهد.

رفتارهای ثانویه به دو گروه غیر کلامی و کلامی تقسیم می شوند.

الف: رفتارهای ثانویه غیر کلامی:

آه کشیدن، لب ورچیدن،غرغرکردن،روبرگرداندن از جمله رفتارهای غیر کلامی استکه برخی از دانش آموزان وقتی رفتارشان را تصحیح می کنید از خود نشان می دهند.

در چنین مواقعی می توانید از روش های مفیدتری استفاده کنید:

۱- نسبت به اینگونه حرکات و رفتارهای دانش آموزان کاملا بی تفاوت باشید.

۲- در صورت لزوم اینگونه دانش آموزی که این حرکات را از خود نشان می دهد از دیگران جدا کنید.

۳- وضعیت راحتی به بدن خودتان بدهید.

صحبت تان را در مورد رفتار اشتباهی که از دانش آموز سر زده دوباره با آرامش ، به وضوح و قاطعانه تکرار کنید.

۵- دست آخر اینکه:

از او بخواهید که تصمیم بگیرد رفتار

بهتری از خود نشان بدهد و او را

دوباره به فعالیت کلاسی بر گردانید.

رفتار ثانویه کلامی:

 اینها رفتارهائی هستند که دانش آموز برای توجیه رفتارهای نامناسبش و یا منحرف کردن توجه شما از آن رفتار از خود نشان می دهد، مثلا آه بلندی می کشدو می گوید : فقط داشتیم درباره کار کلاسی حرف می زدیم.

روش ها و مهارت های موثر:

*برداشت آنها از رفتارشان را با عبارت هائی مانند : شاید داشتی گوش می دادی ...تاکنید کنید.

* در ادامه صحبت تان با استفاده از جمله هائی مانند ... واز تو می خواهم که ... آنها را به سمت رفتاری که می خواهید انتخاب کنید هدایت کنید.

برای اینکه بتوانید به جای شاید ....ولی .... بگوئید شاید...و... نیاز به تمرین زیاد دارید.

به هر حال این شیوه صحبت به دلایل زیر بسیار موثر تر است:

*** چون در ظاهر با دانش آموز موافقت می کنید امکان در گیری لفظی را پائین می آورید.

*** استفاده از واژه «و» باعث می شود که دانش آموز تغییر رفتارش را راحت تر بپذیرد.

*** به شما امکان می دهد که درس را ادامه بدهید.

لا تَضربهُ وَاهجُرهُ و لا تُطل

متربی را تنبیه مکن و با او قهر کن، ولی قهر طولانی نشود.

ویلیام گلاسر (صاحب نظر در امور آموزش و پرورش ):

تنبیه مسئولیت رفتار دانش آموز را نه بر عهده او بلکه بر عهده معلم

می نهد.

(تنبیه ،مسئولیت را از دوش دانش آموز بر می دارد.)

منم معترف به بدکاری و خطاکاری, منم همان که از روی جرآت ترا نافرمانی کرد. منم آنکه از روی عمد ترا معصیت نمود. منم آنکه گناهش را از مردم پنهان داشت ولی در محضر تو گناه نمود. منم آنکه از بندگانت ترسید و خود را از تو امان دانست. منم آنکه از قهر تو نهراسید و از عذاب تو نترسید, منم ستمگر بر خود, منم در گرو گرفتاری خویش, منم بنده بی حیاء, منم مبتلا به رنج طولانی ….

بخشی دعای عرفه از زبان امام سجاد (ع)

متن کامل دعای عرفه در ادامه مطلب....

از زبان انتخاب استفاده کنید.

امکان داشتن انتخاب یکی از موثرترین  نیروهای انگیزه سازی است که انسان ها تجربه می کنند.وقتی طوری رفتار می کنید که گوئی به دانش آموزان امکان می دهید از بین رفتارها انتخاب کنند ،هم شما و هم آنها تا حد زیادی احساس قدرت می کنید.

بسیاری از تنشها که در مدارس اتفاق می افتد نتیجه جنگ قدرت بین معلم وشاگرد است. این پدیده تنها مربوط به دوران نوجوانی نیست هر چند در آن دوران بیشتراست.

مدیرت رفتار دارای سه مرحله است:

۱- بر اساس اصولی عادلانه به دانش آموزان اجازه بدهید از بین رفتارهایشان انتخاب کنند.

۲- به آنها کمک کنید تا انتخاب مناسبی داشته باشند.

۳- بگذارید تا آنها نتیجه رفتاری را که انتخاب کرده اند ببینند (پاداش و یا تنبیه) .

 استفاده از جمله هائی که به دانش آموزان کمک کند تا بین رفتارهایشان انتخاب کنند ممکن است در ابتداء به نظرتان عجیب و نامناسب برسد اما باید مدام آنها را به کار ببرید تا در اثر تکرار این عبارتها جزئی از گفتارتان شود و به طور طبیعی آنها را به کار ببرید.

به تفاوت چشمگیر بین این دو توصیه توجه کنید:

«رضا!اگه بخوای همینطور حرف بزنی ،باید بری تنها گوشه کلاس بشینی.»

«رضا!اگه  تصمیم بگیری وقتی من درس می دم همین طور حرف بزنی ، یعنی تصمیم گرفتی بری تنها گوشه کلاس بشینی . حالا از تو می خوام درست تصمیم بگیری.متشکرم.»

معنی جمله اول این است اگه کاری رو که من میگم نکنی مجبورت می کنم که یک جمله تهدید است.

اما جمله دوم می گوید خودت مسئول اعمالت هستی.

پس:

استفاده از جمله ها و عبارتهائی که به دانش آموزان کمک می کند

بین رفتارهایشان انتخاب کنند شاید در ابتدا به نظرتان عجیب برسد

 اما باید مدام آنها را به کار ببرید تادر اثر تکرار این عبارتها جزئی از

 گفتارتان شود و به طور طبیعی آنها را بکار ببیرد. 

رفتار و رفتار کننده را از هم جدا کنید.

هنگام روبرو شدن با رفتار نامناسب همیشه باید این نکته را برای دانش اموز روشن کنید که انتقاد شما متوجه خود رفتار است و نه کسی که رفتار از او سر زده .

به یاد داشته باشید:

*اشتباهی که دانش آموز می کند با شخصیت او یکی نیست.

*اگر به او برچسب دانش آموربد بزنید، اغلب باعث می شودکه اواز خودش تصویر ذهنی ضعیفی بسازد.

* دانش آموزان رفتار شما را الگوی خود قرار می دهند.

*آنها برای تغییر در رفتارشان به امید و دلگرمی نیاز دارند.

اشتباهات رفتاری دانش آموزان را انتخاب های نادرست تلقی کنید. این کار باعث می شود:

*اشتباهات رفتاری او مداوم تکرار نشودو تنها به یک موقعیت محدود شود.

*ودست آخر اینکه:

                 ( استفاده از زبان انتخاب به طور ضمنی به

                دانش آموز القا می کندکه دفعه بعد می تواند

                  موفق شود و رفتار درست را انتخاب کند.)

                                                          در اصل سوم راجع به زبان انتخاب صحبت می کنیم.

از طرف دیگر رفتار مناسب و دانش آموز را باید همیشه با هم یکی بدانید.وقتی رفتار خوبی از دانش آموزی سر می زند، واکنش شما در برابر آن رفتار باید این پیان را در خود داشته باشد:«تو کسی هستی که...»

مثال:

«وقتی گذاشتی علی هم بیاد توی بازی نشون دادی خیلی مهربونی .رضا، از تو متشکرم.»

«جواد تکلیفت کاملا نشون می ده که چقدر دانش آموز جدی و مسئولیت شناسی هستی.آفرین »

امیدوارم مدیران مقطع راهنمائی به این طرح اهمیت بدن.

و کلاسها موجود رو از این حالت خمودی بیرون بیارن و دانش آموزان را فعال و فکور کنند.

۱- برای بروز رفتارهای خوب برنامه ریزی کنید.

برنامه ریزی برای ایجاد زمینه هایی که دانش آموزان بتوانند رفتارها ی خوب از خود نشان بدهند دو عامل  مهم پیشگیری و کاهش رفتار نا مناسب را در حالت تعادل نگه می دارد.

کار آمدترین شیوه مدیدیت رفتار به طور موثر امکان یا احتمال وقوع  رفتار نا مناسب را محدود می کند.

به هر حال وقتی چنین رفتاری از دانش آموزی سر می زند،کاهش اصطکاک و پیشگیری از برخورد شدید با دانش آموز ضرورت دارد. برای این منظور باید آگاهانه و اصولی شیوه مناسب را انتخاب کنید، نه اینکه بدون برنامه ریزی و از روی احساسات به آن رفتار واکنش نشان دهید.

الف: پیشگیری رفتار نامناسب:

دانستن شیوه های پیشگیری رفتارهای نامناسب در کارائی شما نقش مهمی دارد. بنابرین تلاش به منظور بهبود و گسترش ایده هایتان در این زمینه بسیار با ارزش است.

برنامه درسی	سازماندهی	روابط بین فردی
روش های یادگیری	تعیین جای دانش آموزان	سلام و احوالپرسی با دانش آموزان

برای این کار روی کاغذ یک جدول سه ستونی بکشید ودر هر ستون عناوین ذکر شده در جدول بلا را وارد کنید. در زیر هر عنوان ، شیوه هایی را که در آن مورد می دانید بنویسید. با همکاران تان نیز مشورت کنید تا بتوانید جدول را کامل تر کنید.

این جدول را جائی دم دست بگذارید، مرتب به آن مراجعه کنید تا با کمک آن بتوانید با ایجاد جو مناسب از بروز رفتارهای نامناسب در کلاس جلوگیری کنید.

 ب: کاهش رفتار نامناسب:

در مدیریت رفتار کاهش سریع و موثر احساسات شدید کاری ضروری است . این نکته مسلما در مورد شما نیز صدق می کند.

رفتارهای مناسبی را که می توانید در مقابل رفتارهای نامناسب دانش آموزان داشته باشید مشخص کنید. در اینگونه مواقع منطقی باشیدو به شکل برنامه ریزی شده و با استفاده از مهارت های رفتاری که در جعبه ابزارتان دارید نسبت به رفتارهای آنها واکنش نشان دهید.حداقل توجه ممکن را معطوف رفتار نامطلوب کنید، به این معنا که جای ذکر رفتار نامناسبی که مایلید از دانش آموز سر نزند ، او را به سوی بروز رفتار مناسب هدایت کنید:«مجید از تو می خوام به تابلو نگاه کنی و به درس گوش بدی .متشکرم»

این جمله کوتاه تر و موثر تر از این است که بگوئید:«مجید! چرا همیشه پشت سرت رو نگاه می کنی ؟ وقتی من درس می دم نباید حرف بزنی ، باید گوش بدی»

توجه کنید که چطور با این کار می توانید:

        به جای اینکه روی اشتباه دانش آموز تمرکز کنید، او را به

 سوی انتخاب رفتار مطلوب هدایت کنید.

کلاس مانند یک زمین بازی است.شما ناچارید به سرعت در مقابل اتفافاقات عکس العمل نشان دهید. اگر مطابق اصولی روشن عمل کنید،ثبات قدم بیشتری پیدا می کنید.و برخوردهایتان عادلانه تر می شود.

رعایت هشت اصلی که به مرور زمان برایتان خواهم نوشت کارکرد خوب شما را در تمام مراحل تدریس تضمین می کند.

همکاران علاقمند منتظر باشند.....................

ایشان می فرمایند:

نتیجه دانش بردباری و آرامش است.

و هو یعلم انی اُحِبُ الصَلاهِ

و خداوند می داند که به نماز عشق می ورزم.

میگن سید مجید قائم محمدی قراره معاون سیاسی امنیتی استاندار بشه....

میگن عبدالحمید صابری قراره مدیر کل برنامه ریزی و پژوهشی استانداری بشه...

میگن سید مسعود عظیمی قراره رئیس مرکز مدیریت دولتی بشه...

یادتون باشه که گفتم میگن...

من نمگیم...  

مهم ترین نکته ای که در این مورد باید ذکر کنیم این است که پاداش موجب تغییر رفتارمی شود.

موثرترین شکل پاداش استفاده از بازخوردهای عاطفی مثبت است. مثلا به دانش اموز لبخند بزنید ،از او

تشکر کنید، به آفرین بگوئید و برایش آرزوی موفقیت کنید.

*پادش هائی مانند کارت های آفرین، ستاره،مهرو غیره بعد از مدتی تاثیر خود را از دست می دهند مگر

اینکه با بازخوردهای عاطفی مثبت نیز همراه باشند.

*وقتی به دانش اموز جایزه ای می دهید، هرگز نباید آن را از او پس بگیرید.

اگر پس از دریافت جایزه ،رفتار نادرستی از دانش آموزسر زد،باید از تنبیه مناسب آن رفتار استفاده کنید.

*پاداش باید عادلانه باشد .نباید از جایزه بعنوان رشوه برای آرام کردن دانش آموزان پردرسر استفاده کنید.

*دانش آموزان ۱۶ ساله هم اندازه هفت ساله ها از گرفتن جایزه خوشحال می شوند، به شرط آنکه

مناسب سن آنها باشد.

           « وقتی دانش آموزان دارند از کلاس بیرون می روند،

                   به هر کدام جمله مثبتی بگوئید، 

          حتی یک لبخند و خداحافظ هم بی تاثیر نيست.› 

تنبیه موجب تغییر رفتار نمی شود.

تنبیهات کلاسی در صورتی موثر خواهند بود که از ضعیف به شدید استفاده شوند برای مثال:

۱- اخطار به دانش اموز

۲- تغییر دادن جای او

۳- نگه داشتن او پس از پایان کلاس به مدت ۵ دقیقه

۴- اطلاع دادن به والدین

۵- اخراج او از کلاس

و دست آخر اینکه:

موقع تنبیه باید همیشه طوری عمل کنید که دانش اموز متوجه شود این کار شما در واقع انتخابی است که خود او کرده:

[رضا اگه نذاری علی به درس گو ش بده - خودت خواستی که یه اخطار بگیری]

با گفتن این جمله دانش آموز متوجه می شود

که تنبیه او نتیجه منطقی عمل خودش بوده.