قرارداد نفتی استاندارد واکیوم
در طی اشتغال ایران ، ایرانیان
توجه خاصی به آمریکاییان داشتند و دولت از ورود شرکتهای آمریکایی به ایران استقبال
می نمود و بی میل نبود که امتیازاتی به امریکاییان بدهد و برهمین اساس در سال(1321
ه ش) نماینده ایران دربارة نفت ایران با کمپانی استاندارد واکیوم گفتگوهایی انجام
داد کمپانی مذبور نیز تمایل خود را برای گرفتن امتیاز نفتی در ایران اعلام کرد و
رسماً تقاضای امتیاز نفت منطقه بلوچستان را از ایران نمود .پس از این جریان نمایندگان شرکت
نفت سینکلر و شرکت انگلیسی رویال داچ شل برای کسب امتیاز نفت جنوب شرقی ایران (
بلوچستان و کرمان ) به ایران آمدند. .بدنبال آنها در نیمه سپتامبر 1944 م (24
شهریور 1323 ه ش ) نماینده ای از شوروی سرگی- کافتارادزه نیز برای مذاکره دربارة
امتیاز نفت شمال وارد ایران گردید .پس از اطلاع مجلس از کارهای دولت
در زمینه نفت، دولت را مورد مؤاخذه قرارداد و در یازدهم آذر ماه 1323 ه ش قانونی
تصویب کرد که به موجب آن دولت اجازه نداشت در مورد هیچ امتیازی با شرکتها و دول
خارجی گفتگو کند .
بجز سه کشور انگلیسی و روسیه و
آمریکا امتیازات دیگری توسط کشورهای دیگر کسب شد . از جمله در سال (1300 ه ش) شخصی
فرانسوی به نام مسیو بواتال از ناصر الدین شاه امتیازی تحت عنوان امتیاز زغال سنگ
فشند و راه آهن فشند تارشت و تهران تا خلیج فارس و معادن اطراف خط آهن تا ده
کیلومتر به مدت 90 سال کسب نمود و دولت ایران شرط نمود که خط آهن باید تا باز شدن
رودخانة ولگای روسیه به رشت برسد. مسیو بواتال خط آهن را تا ری کشید اما روسها به
وی اجازه ندادن کالاهای مورد نیازش از طریق روسیه به ایران برسد و کار متوقف شد در
همان سال مرض وبا در ایران شیوع یافت و مسیو بواتال هم از همین بیماری در گذشت و
امتیاز فوق ملغی شد .امتیاز دیگری که در اواخر حکومت
رضاخان 1318 ه ش به یک کشور هلندی داده شد تا در پنج ایالت شمالی ایران به کشف و
بهره برداری نفت به مدت شصت سال بپردازد و سهامداران آن تنها ایرانیان و هلندی ها
با شند و دولت 50 درصد از منافع خالص را دریافت می کرد، شرکت به دلیل شروع جنگ
جهانی دوم کارش را آغاز ننمود و در (
1323 ه ش) امتیاز نامه لغو گردید .
+ نوشته شده در سه شنبه ۱۳۹۱/۱۱/۱۷ ساعت 11:26 توسط علی
|
سلام بر تو و عاشقان دیار علم و ادب که دستانتان بوی تلاش می دهد